«KazAgroCapital» холдингі «Агропродукт» компаниялар тобының иелерімен мәміле жасалатынын хабарлады. Инвесторлардың таяу жоспарында — бір кездері табысты болған өндірісті қайта жандандырып, Қазақстандағы ең ірі сүт холдингтерінің біріне екінші тыныс беру көзделген. Мәміленің негізінде опциондық келісімдер жатыр: KazAgroCapital «Агропродукт» тобына кіретін әрбір заңды тұлға бойынша опциондық шарттар жасасты. Мәміленің опциондық құрылымы барлық қатысушы тараптардың ұстанымдарын ескере отырып, активтерді бақылаудың кезең-кезеңімен өтуін қарастырады. Сонымен қатар, инвесторлар мәміле жабылғаннан кейін қарыздарды өтеудің коммерциялық тұрғыдан тиімді моделін әзірлеу үшін топтың кредиторларымен келіссөздер жүргізіп жатыр.
Бір кездері ҚР сүт нарығының үштен біріне дейінгі үлесін иеленген компания қазіргі уақытта өзінің өндірістік қуатының ең төменгі деңгейінде жұмыс істеп тұр және несиелік міндеттемелер жүгі ауырлаған.
Дегенмен, «Агропродукт» компаниялар тобының активінде Астана, Алматы қалалары мен Алматы облысында, сондай-ақ Петропавл мен Көкшетауда бес өндірістік-логистикалық кешен бар. Жобалық параметрлер бойынша бұл өндіріс алаңдарында жалпы өңдеу көлемі тәулігіне 1300 тонна шикі сүтке жетіп, шамамен 4000 жұмыс орнын қамтамасыз ете алады. Жоспарлы қуаттылыққа шыққан кезде мұндай ауқымды инфрақұрылым отандық ауыл шаруашылығы өнімдерін өңдеу қуатын арттырып қана қоймай, фермерлер мен көлік компанияларынан бастап бөлшек саудаға дейінгі бүкіл жеткізу тізбегіне оң әсер етеді.
Өндіріс алаңдарын қайта іске қосу Қазақстанның салалық нарығында шикі сүт өндірісінің өсуі мен оны өңдеу мүмкіндіктері арасындағы туындап келе жатқан теңсіздік тұрғысынан да маңызды. Сала өкілдері атап өткендей, соңғы жылдары фермерлік қожалықтар зауыттарға қарағанда жылдам дамып келеді. Болашақта бұл өңдеушілердің барлық сүт көлемін қабылдай алмау қаупін тудырады, бұл өз кезегінде сатып алу бағасына қысым жасайды.
KazAgroCapital-дың инвестициялық жоспары активтерді бастапқы заңдық және қаржылық құрылымдауды, содан кейін операциялық процестерді кезең-кезеңімен қалпына келтіруді көздейді. Бастапқы кезеңде ішкі нарыққа және тұтынушылардың сұранысына сай келетін жаңа өнімдер мен қаптама форматтарын шығаруды қоса алғанда, қолжетімді әрі сапалы өнім өндірісін кеңейтуге басымдық беріледі. Экспорттық нарықтарға шығу жобаны дамытудың келесі кезеңі ретінде қарастырылады және ол қайта іске қосу нәтижелері мен ағымдағы нарықтық жағдайға байланысты анықталады.
Жобаны іске асыру ҚР мемлекеттік органдарымен өзара іс-қимыл жасай отырып және инвесторға өз құзыреті шеңберінде консультациялық және ұйымдастырушылық қолдау көрсететін «Kazakh Invest» ұлттық компаниясының қолдауымен жүзеге асырылуда.
«KazAgroCapital» ЖШС 2025 жылы Қазақстанның агроөнеркәсіптік секторына инвесторларды тарту үшін инвестициялық платформа ретінде құрылды. Холдингтің негізін қалаушы және бас директоры — Артем Крецу, сүт индустриясындағы өңдеу өндірістерін басқаруда көпжылдық тәжірибесі бар сарапшы.
Артем Крецу былай деп түсіндіреді: «Қазақстанның сүт индустриясына инвестиция сала отырып, біз саланың жоғары әлеуетіне және оның дамуының оптимистік перспективаларына сенеміз, сондай-ақ елде қолайлы инвестициялық климат қалыптастырып отырған мемлекеттік органдардың қолдауын көріп отырмыз. Біз бұл жобаны ұзақ мерзімді инвестиция ретінде қарастырамыз. Бірінші кезектегі міндеттердің қатарында — өндірістік алаңдарды тұрақты операциялық режимге шығару және кредиторлармен өзара іс-қимылдың болжамды моделін қалыптастыру бар. Келесі кезең — өнім сапасына инвестиция салу және бизнес тиімділігін арттыру».
Анықтамалық ақпарат:
Қазақстандағы сүт өнімдері нарығы соңғы жылдары жаһандық экономикалық сын-қатерлерге қарамастан тұрақты өсім көрсетіп келеді. Сарапшылардың бағалауынша, еліміз сүт өнімдерін өндіруді де, тұтынуды да одан әрі арттыру үшін айтарлықтай әлеуетке ие. Бұған халық саны мен табысының өсуі, сондай-ақ қазақстандықтардың рационында дәстүрлі түрде маңызды орын алатын сүт қышқылды өнімдерді тұтыну мәдениеті ықпал етеді.
Қазақстан Орталық Азиядағы ірі сүт өндірушілердің қатарына кіреді. Елде жылына шамамен 2,7 млн тонна сүт өңдеуге қауқарлы 180-нен астам сүт өңдеу кәсіпорны жұмыс істейді. Қазақстанның сүт индустриясының ерекшеліктерінің бірі — жеке қосалқы шаруашылықтардың басымдылығы: шикі сүт өндірісінің 70%-дан астамы солардың үлесіне тиесілі, ал ірі сүт фермаларының үлесі, олардың дамып келе жатқанына қарамастан, әлі де шектеулі болып қалуда.
Сонымен қатар, Қазақстанда сүт өнімдерінің импортына, ең алдымен терең өңделген өнімдер сегментінде — ірімшіктер, сүзбе, құрғақ сүт бойынша тәуелділік сақталуда. «QazaqSut» ірі қара малдың сүтті және аралас тұқымдарының республикалық палатасының мәліметінше, 2024 жылы елдегі сүт өнімдерінің меншікті өндірісі 2,23 млн тоннаны құраса, ішкі тұтыну 2,73 млн тоннаға жеткен.
Бұл ретте, өндірілген өнімнің бір бөлігі экспортқа шығарылғанына қарамастан, Қазақстан шамамен 675 мың тонна сүт өнімдерін импорттады, бұл ішкі нарық қажеттілігінің шамамен 25%-ына тең.